Onderzoek verschillende bouwstenen en alternatieven

Uit welke onderdelen (bouwstenen) bestaat de drinkwaterproductie?

• Een (oppervlaktewater)bron om drinkwater van te maken
  We onderzoeken welk oppervlaktewater we het beste kunnen gebruiken om drinkwater van te maken: water uit het Amsterdam-Rijnkanaal, Gooimeer of Eemmeer. 

• Eén of meer zuiveringsstappen op de drinkwaterproductielocatie
  We onderzoeken op welke locatie we een nieuwe drinkwaterzuivering kunnen bouwen. Ook kijken we welke zuiveringstechnieken het beste werken en het meest efficiënt zijn.

• Inzet van grondwatersysteem op de Heuvelrug
  We kunnen voorgezuiverd water in de bodem pompen. De bodem werkt dan als een natuurlijke zuiveraar om het water verder te zuiveren tot drinkwater. PWN heeft op de Heuvelrug een gebied waar al grondwater wordt gewonnen: Laarderhoogt. We onderzoeken of de bodem daar geschikt is om in te zetten als laatste zuiveringsstap.

• Grondwater als buffer
  We onderzoeken of de grondwaterwinning bij Laarderhoogt gebruikt kan worden als buffer. Bijvoorbeeld bij een incident waardoor we tijdelijk geen drinkwater kunnen maken van oppervlaktewater. Natuurlijk onderzoeken we wat het oppompen van grondwater betekent voor de natuur en de omgeving.

• Transport naar productielocatie en Heuvelrug en aansluiting op bestaande netten
  Water uit het Amsterdam-Rijnkanaal, Gooimeer of Eemmeer moet via leidingen naar een drinkwaterproductielocatie worden gebracht, en vervolgens naar Laarderhoogt (Heuvelrug). Vanaf daar wordt het drinkwater getransporteerd naar de netwerken van PWN, Vitens en Waternet.

Het voorkeursalternatief

Wat is de beste samenstelling van bouwstenen voor drinkwaterproductie? Voor WAAG zijn vier alternatieven samengesteld. Alle alternatieven hebben één vast punt: drinkwaterproductielocatie Laarderhoogt van PWN in Laren. Op basis van onderzoek naar de vier alternatieven stellen we een voorkeursalternatief samen.

De vier alternatieven:

• Amsterdam-Rijnkanaal – Conventioneel
• Amsterdam-Rijnkanaal – Membranen
• Randmeer (Gooimeer) – Membranen
• Randmeer (Eemmeer) – Conventioneel

De naam van elk alternatief bestaat uit een bron en een zuiveringsproces. We onderzoeken ook welke mogelijkheden er zijn om samen te werken en meer te doen dan zorgen voor voldoende drinkwater. Zie ook Meer dan drinkwater.

Toelichting

Membraanfiltratie is een methode waarbij water onder druk door een heel fijn filter gaat. Dit filter heet een membraan. Alleen watermoleculen passen door het filter. Vervuiling, zoals bacteriën, virussen en andere stoffen, blijft achter. Zo maken we schoon en veilig drinkwater, zonder chemische middelen.

Conventioneel of traditionele technieken zijn bijvoorbeeld bezinking, zandfiltratie, actieve kool, gebruik van chloor. Deze technieken werken langzaam en vaak met natuurlijke processen. Gebruiken weinig of geen geavanceerde machines. Vaak grote installaties en veel ruimte nodig. Minder flexibel bij wisselende waterkwaliteit.

Moderne technieken zijn bijvoorbeeld membraanfiltratie (ultrafiltratie, omgekeerde osmose), UV-desinfectie, ozonbehandeling. Deze technieken zijn sneller en compacter. Gebruiken geavanceerde technologie en sensoren. Kunnen heel precies stoffen verwijderen (zoals virussen, microverontreinigingen). Vaak duurder en meer energie nodig.

Kort gezegd:
Traditioneel = natuurlijk, langzaam, betrouwbaar maar minder efficiënt.
Modern = technologisch, snel, nauwkeurig maar complexer.

Centraal punt: Laarderhoogt
Alle alternatieven hebben één vast punt: drinkwaterproductielocatie Laarderhoogt van PWN in Laren. Dit is om twee redenen:

1. Hier is een grondwaterbuffer om verstoringen op te vangen.
2. Het is een logisch verdeelpunt door de bestaande infrastructuur naar PWN, Waternet en Vitens.

De alternatieven in het kort

Amsterdam-Rijnkanaal – Conventioneel

• Innamepunt: Amsterdam-Rijnkanaal.
• Zuiveringslocatie: locatie Loenderveen
• Zuiveringsmethode: conventioneel. Dit is een traditionele zuiveringstechniek.
• Leidingen: het zoekgebied voorde route van de leidingen loopt vanaf Loenderveen, over de Horsemeerpolder, en tussen Bussem en Hilversum, naar Loenderveen.
• Extra zuiveringsstap: mogelijk natuurlijke zuivering in de bodem bij Laarderhoogt.
• Samenwerking: kans voor het verbeteren van de waterbalans.

Amsterdam-Rijnkanaal – Membranen

• Innamepunt: Amsterdam-Rijnkanaal.
• Zuiveringslocatie: nog niet bepaald. Het zoekgebied voor een zuivering bevindt zich tussen het innamepunt en Laarderhoogt.
• Zuiveringsmethode: deelstroom membranen. Een deel van het water wordt met deze methode gezuiverd, het andere deel met de conventionele methode.
• Leidingen: het zoekgebied voor de route van de leidingen loopt vanaf Loenderveen, over de Horsemeerpolder, en tussen Bussem en Hilversum, naar Loenderveen.
• Extra zuiveringsstap: mogelijk natuurlijke zuivering in de bodem bij Laarderhoogt.
• Samenwerking: kans voor de ontwikkeling van nieuwe natuur.

Randmeer (Gooimeer) – Membranen

• Innamepunt: noordzijde Gooimeer.
• Zuiveringslocatie: Stichtse Kant (Flevoland).
• Zuiveringsmethode: volstroom membranen. Al het water wordt via deze methode gezuiverd.
• Leidingen: het zoekgebied voor de route van de leidingen loopt vanaf Stichtse kant, over de Landbrug langs de A27 richting Blaricum naar Loenderveen.
• Extra zuiveringsstap: geen bodempassage nodig, water is al schoon. Het grondwatersysteem wordt alleen ingezet als buffer bij calamiteiten.
• Samenwerking: kans voor warmtewinning.

Randmeer (Eemmeer) – Conventioneel

• Innamepunt: noordzijde Eemmeer.
• Zuiveringslocatie: nog niet bepaald. Het zoekgebied voor een zuivering bevindt zich in het gebied rondom Huizen, Blaricum, Laren en Eemnes.
• Zuiveringsmethode: conventioneel.
• Leidingen: onder het Eemmeer door, tussen de A27 en de rivier de Eem bij Eemdijk.
• Extra stap: mogelijk natuurlijke zuivering in de bodem bij Laarderhoogt.
• Samenwerking: -